At verja borg er altíð neyðugt.

Vit hava í Føroyum fingið ein mannarættinda sáttmála, ið skal verja rættindini hjá fólki við breki. So er spurningurin, um MBF nú kann bretta sær afturá og hvíla á sigurskransinum, og um vit nú kunnu rokna við, at nú loysa málini og ymsu  trupulleikarnir seg sjálvir. 
Nei, er mítt svar, tí tað er ongantíð meiri brúk fyri okkum enn akkurát nú, at verja borg.
Vunnin rættindi og góðar skipanir, ið skulu javnseta borgaran við breki, so hann kann liva á jøvnum føti við aðrar borgarar í Føroyum, er ongantíð nakað vit skulu rokna við er varandi.

Tíðir skifta og fíggjarliga orkan í landinum broytist ár frá ári. MBF má framhaldandi verða á vakt og rópa varskó, tá okkara rættindi verða hótt og okkara skipanir verða hóttar við ov ógvusligum sparingum.

Vit hava seinastu tíðina sæð yvirskriftir í bløðunum og útsagnir frá politikarum um  teirra ætlanir, at spara á ymiskum økjum. Tílík boð gera fólk ótrygg, tá tað í dag verður meldað okkurt út, fyri síðan í næstu viku at taka hóttina aftur. Hetta er ikki haldbart fyri fólk, sum eru tengd at ymiskum tilboðum  vegna sítt brek, at kenna óvissu um sína framtíð.

Eg kann vísa á, hvat hendir nú sparast skal á landsins fíggjarlóg. Politiskt verður meldað út, at  ymsu stovnarnir skulu spara eitt ávíst prosent. Hetta verður so gjørt við, at skerja ein part av ymisku játtanunum til ráð og stovnar rímiliga javnt. Og tað rakar meint, tí tílík skerjing ger at tilboð, ið skulu hjálpa borgaranum at fáa eitt gott og virkið lív, á allan hátt verður skert.
 
Eitt nú tá sambýli mugu skerja starvsfólkatalið, inniber tað at í summum førum verður bert rúm fyri einari kvøldvakt og ger tað, at búfólk ikki kunnu luttaka í stórvegis virksemi um kvøldið, við m.a. at fara í biograf, í kvøldskúla ella líknandi, tí tann eina kvøldvaktin má verða inni á sambýlinum hjá teimum,  sum ikki kunnu fara út.

Ella sjúkrahúsini, ið mugu útseta viðgerðir og tískil verða fólk sera illa fyri tí teirra viðgerð má bíða eftir at nýtt fíggjarár byrjar. Somuleiðis kann eg nevna, at í áravís hevur verið tosað um at seta á stovn endurvenjingartilboð til fólk við varandi breki, men enn hava vit onki sæð til at pengar verða settir av til hesa ætlan.

Eitt annað sparitiltak, ið vit eru vitni til, eru egingjøld. Tað síðsta var egingjaldið,  sum var lagt á hoyritól, sjálvt um vit eiga at virða meginregluna um, at fólk ongantíð skulu hava meirútreiðslur av sínum breki.

At enda kann eg nevna lógaruppskotið um at spara burtur alla javning av fyritíðarpensión uppá 3 %.  Javningin, sum skal leggjast uppá fyritíðarpensiónina hvørt ár, so hon veksur í tráð við, at allar aðrar útreiðslur økjast í samfelagnum, dettur sostatt burtur í 2011. Hetta er eitt gott dømi um, ótryggu støðuna fyritíðarpensiónisturin er í, tí at hann alla tíðina er prísgivin politiska viljanum. Meðan aðrar lønarsamráðingar fara fram, sum skal tryggja fólki ein lønarvøkstur, tekur man við lóg   “lønarvøksturin” burtur frá einum bólki, sum frammanundan er sera illa fyri. Hetta halda vit  í MBF er harmiligt.

Tílíkar politiskar ætlanir, at klípa eitt sindur her og eitt sindur har, kunnu syndra góð tilboð, ið skulu geva fólki ein góðan og liviligan dagligan dag.

Tað er givið, at tá ein stovnur skal spara nógvar milliónir, tá má tað ganga út yvir tænastustøðið. At siga at sparingar ikki skulu raka tann einstaka borgaran er burturvið.

Jú enn er brúk fyri, at MBF vísir á skeivleikar, og er við til at minna politikarar á, at teir hava bundið seg til at halda ST sáttmálan um rættindi einstaklinga ið bera brek. MBF vil altíð verða ein virkin felagsskapur, ið vil royna at verja borgaran við breki.

Leila Solmunde, forkvinna